U tri od četiri opštine Topličkog okruga – Prokuplju, Blacu i Kuršumliji – za sezonu odbrane od grada 2025. godine aktivirano je ukupno 19 lansirnih stanica: sedam u Blacu i po šest u Prokuplju i Kuršumliji. Prema izveštaju Republičkog hidrometeorološkog zavoda i Radanrskog centra „Kruševac“, sistem protivgradne zaštite u ovom delu Srbije spremno je ušao u novu sezonu, kako tehnički tako i organizaciono.
Početak sezone, raspored stanica i prva dejstva
U odnosu na prethodnu godinu, Blace ima jednu lansirnu stanicu više, dok je u Prokuplju broj stanica smanjen za jednu – ukupno četiri manje nego 2023. i pet manje nego 2022. godine. Kuršumlija zadržava isti broj stanica treću godinu zaredom. Inače, prva aktivacija sistema zabeležena je 22. aprila na teritoriji Kuršumlije.
Pokrivene površine i značaj zaštite
U prethodnoj godini, lansirne stanice u Topličkom okrugu bile su aktivne 14 dana, a ukupno je ispaljeno 116 ispravnih raketa, 56 u Blacu, 46 u Prokuplju i 14 u Kuršumliji. Evo koju površinu pokrivaju stanice:
- Prokuplje: 6 stanica pokrivaju 75.900 ha, od čega je 45.284 ha poljoprivredno zemljište
- Kuršumlija: 6 stanica pokrivaju 95.200 ha, uključujući 37.518 ha oranica
- Blace: 7 stanica pokrivaju 30.600 ha, od čega je 17.445 ha poljoprivredno
Ove površine štite se od gradonosnih oblaka koji mogu prouzrokovati velike štete na usevima, domaćinstvima i infrastrukturi.
Obuka i oprema
Svi protivgradni strelci prošli su redovnu obuku, uključujući i nove članove koji su se dodatno osposobljavali tokom marta i aprila. Izvršene su tehničke provere i servisiranje opreme, uključujući radio-stanice, lanserne sisteme i opaljivačke kutije.
Finansiranje
Ukupna raspoloživa zaliha raketa u sistemu za celu sezonu iznosi 1.368 komada, što se smatra dovoljnim. Lokalne samouprave se oslanjaju na državne rezerve i ugovornu dopunu u slučaju potrebe. Nadoknada za strelce iznosi 5.000 dinara mesečno od RHMZ-a, uz dodatnih 6.000–10.000 dinara iz lokalnih budžeta, u zavisnosti od opštine.
U narednim danima moguće nepogode – sistem pod pojačanim nadzorom
Prema najavama meteorologa, u narednim danima očekuju se nestabilne vremenske prilike sa lokalnim pljuskovima i mogućom pojavom grada, posebno u popodnevnim i večernjim satima. Zbog toga će sistem protivgradne odbrane biti pod pojačanim nadzorom, a lansirne stanice i strelci u stanju pripravnosti. Nadležni apeluju na građane da prate vremenska upozorenja i sarađuju sa lokalnim službama kako bi se pravovremeno reagovalo u slučaju nepogoda.
Uspešnost i značaj sistema
Prema procenama RHMZ-a, uspešnost dejstva protivgradne zaštite iznosi oko 70%, što ima ključan značaj za očuvanje poljoprivredne proizvodnje i sprečavanje šteta na imovini i lokalnoj infrastrukturi