Radoš Jovanović (1912-1965), poznatiji kao Selja, bio je jedna od najistaknutijih ličnosti Topličkog okruga u XX veku. U svojoj bogatoj karijeri, obavljao je mnoge političke funkcije – bio je ministar, ambasador i visoki funkcioner – a njegov život obeležili su obrazovanje i posvećenost razvoju društva. U Toplici se i danas sa ponosom sećamo njegovog doprinosa, što potvrđuju škole i ulice koje nose njegovo ime, čuvajući uspomenu na njegovu ulogu u istoriji ovog kraja.
Poreklo
Radoš Jovanović Sеlja rođen je 1912. godine u Donjem Grguru u Opštini Blace. Potiče iz velike, u to vreme ugledne i poznate porodične zajednice, čiji je rodonačelnik njegov deda, Jovan-Joza Jovanović. Jovanovići su se doselili u Donje Grgure nakon oslobođenja Toplice 1878. godine.
Obrazovanje
Nakon završetka osnovnog obrazovanja, Radoš je radio kao prosvetni radnik u Nižoj poljoprivrednoj školi u Prokuplju. Njegova želja za daljim usavršavanjem odvela ga je u Drezden na studijski boravak. Potom je, uz odobrenje uprave Moravske banovine u Nišu, otputovao u francuski grad Tuluz, gde je specijalizovao vinarstvo i podrumarstvo. Godine 1940. diplomirao je na Poljoprivrednom fakultetu u Tuluzu, stekavši zvanje inženjera agronomije.
Politički angažman i Drugi svetski rat
Pre početka Drugog svetskog rata, Radoš nije bio član Komunističke partije Jugoslavije (KPJ). Međutim, s početkom rata pridružio se partiji, prepoznavši njen značaj u borbi protiv fašizma. Tokom rata, istakao se kao jedan od najaktivnijih partijskih radnika i antifašističkih boraca u Toplici. Kao sekretar Okružnog komiteta KPJ za Toplicu, odigrao je ključnu ulogu u oslobađanju Blaca na Veliku Gospojinu 1944. godine, u okviru operacija Operativne grupe divizija pod komandom Peke Dapčevića.
Posleratna politička karijera
Nakon završetka rata, Radoš Jovanović Sеlja zauzimao je visoke političke funkcije, ne samo u Toplici, već i na nacionalnom nivou. Na prvim izborima 11. novembra 1945. godine izabran je za narodnog poslanika kao kandidat Narodnog fronta, a od jeseni 1947. godine bio je čak i republički poslanik. Radoš je takođe obavljao i dužnost pomoćnika ministra za industriju, međutim, i povrh brojnih društveno-odgovornih dužnosti, kao njegov najistaknutiji politički angažman, često se navodi uloga ministra finansija u Vladi Narodne Republike Srbije pod vođstvom Blagoja Neškovića – koju je Radoš obavljao od 4. decembra 1946. do 5. septembra 1948. godine.
Diplomatska služba
Radoš Jovanović Sеlja je svoju karijeru nastavio u diplomatskoj službi, predstavljajući Federativnu Narodnu Republiku Jugoslaviju (FNRJ) na najvišem nivou. Obavljao je dužnost ambasadora u nekoliko zemalja:
- Ruminija: od 1948. do februara 1950. godine
- Grčka: do 1954. godine
- Brazil: do 1957. godine
- Bugarska do 1962. godine
Tokom 1948. godine, nakratko je bio i punomoćnik ministra spoljnih poslova Vlade FNRJ, na čijem čelu je bio Josip Broz Tito.
Kasniji život i tragična smrt
Nakon završetka diplomatske karijere 1963. godine, Radoš Jovanović Sеlja izabran je za saveznog poslanika i bio je aktivan član Spoljno-političkog odbora Savezne skupštine sve do svoje smrti. Tragično je stradao 13. decembra 1965. godine u saobraćajnoj nesreći na putu između Jagodine i Ćuprije, dok se vraćao iz Toplice. Radoš Jovanović Sеlja posthumno je odlikovan titulom narodnog heroja.
Nasleđe
U čast Radoševog imena, Poljoprivredna škola u Prokuplju nosi naziv Radoš Jovanović Sеlja, čime se čuva sećanje na njegov doprinos obrazovanju i razvoju poljoprivrede u regionu. Osim toga, ulice u Blacu, Kuršumliji i Nišu takođe nose ime po legendi južne Srbije.
Značaj za Toplički okrug
Radoš Jovanović Sеlja ostavio je neizbrisiv trag u istoriji Topličkog okruga. Njegov rad u prosveti, politički angažman tokom i nakon rata, kao i diplomatska služba, doprineli su razvoju i afirmaciji ovog kraja. Ostaće upamćen kao jedna od najznačajnijih ličnosti koje je Toplica iznedrila.
Kolorizovana fotografija
U vreme kada je nastala fotografija Radoša Jovanovića Sеlje nije bilo aparata koji su beležili slike u koloru pa smo se potrudili da kolorizujemo fotografiju samo zbog vas dragi čitaoci.
