U Narodnom muzeju Toplice održano je predavanje posvećeno obeležavanju 111 godina od izbijanja Kolubarske bitke, jednog od najvažnijih događaja Prvog svetskog rata. O ratnim prilikama u Srbiji i ulozi Prokuplja tokom prvih godina Velikog rata govorili su prof. dr Saša Stanojević i muzejski savetnik Darko Žarić. Događaju su prisustvovali brojni ljubitelji istorije, kao i učenici Osnovne škole „Nikodije Stojanović Tatko” i prokupačke Gimnazije.
Značaj Kolubarske bitke i njen uticaj na Toplicu
Prof. dr Saša Stanojević podsetio je da je Kolubarska bitka predstavljala završnu borbu Treće ofanzive i da je ostavila duboke posledice širom Srbije, uključujući i Toplički kraj. Naglasio je da se ovogodišnje obeležavanje povezuje sa prilikama u Prokuplju tokom ratnih godina, jer su događaji sa Kolubare imali direktne refleksije na ovaj deo zemlje.
Nova istraživanja o dešavanjima u Toplici
Govoreći o manje poznatim temama iz istorije Velikog rata, Stanojević je naveo da savremena istraživanja otkrivaju brojne činjenice koje dopunjuju postojeću istoriografiju o Toplici u periodu od 1912. do 1918. godine. Podsetio je da, pored dobro poznatih tema kao što su Toplički ustanak i Gvozdeni puk, postoji mnogo drugih procesa koji su dugo ostali u senci, a važni su za razumevanje perioda.
Epidemija tifusa i austrougarski zarobljenici u Prokuplju
Među najznačajnijim novim saznanjima izdvojio je činjenicu da epidemija tifusa iz tog perioda nije adekvatno obrađena u literaturi, iako je snažno pogodila Prokuplje i okolinu. Stanojević je istakao da je malo poznato da su u Prokuplju bili stacionirani austrougarski zarobljenici i da je njih 158 sahranjeno na lokalnom groblju, preminulih upravo od tifusa.
Prokuplje kao utočište i centar ratnih dešavanja
Tokom predavanja ukazano je i na to da je Prokuplje u ratnim godinama predstavljalo važno utočište za izbeglice iz različitih delova Kraljevine Srbije. Blizina Niša, tadašnje ratne prestonice, učinila je ovaj kraj važnim osloncem za stanovništvo koje je bežalo od neprijateljskih dejstava.
Društvene okolnosti u Velikom ratu
U završnom delu predavanja prof. Stanojević govorio je o pojedincima i društvenim okolnostima tog vremena, osvetljavajući teme iz oblasti zdravstva, prosvete, politike i svakodnevnog života u Prokuplju tokom Prvog svetskog rata. Predavanje je publici pružilo celovitiji uvid u složenost života u Toplici tokom ratnih godina i važnost očuvanja sećanja na ovaj period.